.::‮ MTM ام تی ام - طراحی المان های شهری با تکیه بر فرهنگ نوروز ::.
LiveZilla Live Help

تماس در واتس آپ

‮ ام تی ام MTM-مهدتجارت ام تی ام مجموعه های بازی پلی اتیلن دستگاه های بدنسازی پارکی نیمکت سطل زباله مبلمان شهری

طراحی المان های شهری با تکیه بر فرهنگ نوروز


  1. اِلمان شهری

بهره گیری از هنر حجمی یا المان در فضاهای شهری از سابقهای طولانی برخوردار است . گرچه این هنر ارزشمند در ایران، قدمتی بس کهن دارد، ولی سبک سمبلیک آن در شهرها، از دوره قاجار صورت عملی به خود گرفت. در کشورهای مختلف برای طراوت محیط زندگی به این هنر، ارزشی ویژه دادهاند. شدت رشد و توسعه این هنر در هر جامعه بستگی به شرایط اجتماعی، سیاسی و دینی آن جامعه دارد. المان یا نماد شهری، ترکیبی است پیکره وار که در ساخت آن از ویژگیهای درونی احجام و اشکال هندسی، صفحات قائم یا منحنی، اجزای سازهای و به طور کلی هر آن چه میتواند جنبهی تزئینی و ساختمانی داشته باشد- به صورت کلیتی یکپارچه و تلفیقی از موارد فوق استفاده میشود. این ترکیب در صورت دارا بودن زیبایی، نظام هندسی و تعادلی پایدار، پس از خودنمایی در سطح شهر، افراد را به گونهای جذب خود نموده و ذهنشان را درگیر مینماید، که به مشخصهای سمبلیک برای شناخت شهر در منطقهی مورد نظر بدل میگردد. " المانهای شهری از اجزای مهم مبلمان شهری میباشند که میتوانند در ارتقاء حس مکان و هویت شهروندان تأثیر بسزایی داشته باشد و بهتر است از نظر گرافیکی طوری طراحی شوند که با محیطی که در آن هستند به صورت منطقی و بصری ترکیب شده و از این ترکیب سبب بوجود آمدن عالئمی شوند که بطور مؤثر با مردم ارتباط برقرار کنند

  1. کارکردهای اِلمان شهری

 استفاده از نمادهای شهری، دارای کارکردهای مختلفی است که در ذیل به مهمترین آنها اشاره خواهد شد. المان شهری که بر اساس شناخت فضای ذهنی مخاطبان و توسعه محیطهای پیچیده طراحی شده باشد، به چالش کشاندن و فعال نمودن ذهن شهروندان و باال بردن قدرت ادراک آنها را به دنبال خواهد داشت. نصب المانهای مفهومی در محیط شهری، به مثابه بقاء اندیشه و برقراری رابطه ای معنادار خواهد بود که قطعاً مخاطبان بسیاری را به خطابه میخواند. چنین محیط پر چالش و به ظاهر متناقض، زایشهایی را به تکرار مینشاند که هر یک خود، به مولدی پایدار بدل میگردد. آثار مفهومی باید در سیر تاریخیاش در اذهان مردم همواره فعالانه ، منفعالنه با متنی پر نشاط و بی بدیل سخن بگوید . احجام مفهومی با حضورش در سطح شهرها پیامی دائمی دارد. هر مخاطب با دیدن آن و از زبان آن به زعم خود سخنی خاص میشنود. کارکرد دیگر اینگونه نمادها، ایجاد فضای زیبا و اتمسفری هنری در سطح شهرها میباشد که قسمتهای مختلف شهر را از حالت یکنواختی و تکراری شدن خارج نموده و به هر بخش از آن، هویت و ویژگی خاص میبخشد. در کالبد شهر روح زندگی میدمد و مهمتر از همه، به محیطهای شهری مقیاس زیستی و انسانی میبخشد. بدیهی است در فضایی که با هنر عجین شده، انسان راحتتر نفس میکشد چرا که هنر با وجود انسان درآمیخته و او ناخودآگاه جذب عظمت و زیبایی میشود. از دیگر کارکردهای المان شهری میتوان به فضاسازی، هویت بخشی و ایجاد خاطره در ذهن شهروندان، برقراری آرامش، تلطیف فضا و کاهش اثرات مخرب آلودگیهای بصری محیطی، ارتقای فرهنگ و سواد بصری و تجسمی صحیح در شهروندان، ایجاد روحیه حساس نسبت به صیانت از فضاهای عمومی و ایجاد الگوی مناسب در خصوص طراحی فضاهای شهری با توجه به خصوصیات ملی، مذهبی و فرهنگی اشاره نمود. جهت تحقق کارکردهای ذکر شده و دستیابی به نتایج مطلوب آن، باید به نکات زیر در طراحی المان شهری توجه نمود: الف) "عالیم و نمادهای فضاهای شهری میباید واضح بوده و با نظری اجمالی پیام خود را آشکار سازند" (کالن، 2977.) "وقتی انسان در محیطی قرار میگیرد، با تمام حواس خود محیط پیرامون را درک می کند. عوامل ذهنی و روانی متفاوتی بر این فرآیند ادراک محیط تأثیر میگذارند که موجب درک متفاوت هر شخصی از یک محیط ثابت میشوند . همچنین درک یک محیط بر اساس تجربیات شخصی و اجتماعی فرد، معنایی را خلق میکند که موجب ارتباط فرد با محیط میگردد. وقتی صحبت از محیط شهری به میان میآید، شمار انبوهی از مردم نیز مطرح می گردند که هر یک دارای شرایط روحی و ذهنی متفاوتی هستند و به تبع این شرایط درک متفاوتی از محیط شهری خود دارند . پس باید توجه کرد که عناصر و محیطهای شهری به گونهای طراحی شوند که در آنها تمامی طیفها و شرایط حسی - روانی افراد مختلف مورد سنجش و شناخت قرار گرفته باشد"(سهیلی، 2915 :3.).

ب) جانمایی مناسب المانها و چیدمانشان در شهر، نقش بسزایی در القاء حس مکان آن منطقه، ارتقاء کیفیت منظر و هویت شهری و بالا بردن سطح آگاهی و دانش شهروندان ایفا میکند. "عناصری که در شهر جای گرفتهاند جزیی از مکان هستند که در صورت هماهنگی و انسجام با یکدیگر مضامین و مفاهیم مشترکی را بیان میکنند و حس مکان یا تعلق به شهر را در شهروندان، بوجود میآورند. در صورت هماهنگی اجزای هر شهر با ارزشهای فرهنگی و اجتماعی و روانی شهروندان، حسی قوی از مکان ایجاد میشود . با ایجاد حس قوی مکان احساس رضایت، لذت و آرامش نیز شکل میگیرد . اما در صورتی که عناصر یک مکان فاقد هماهنگی، انسجام بصری و ارتباط با هویت شهروندان و کیفیت هنری الزم در ارائه اثر باشد ، احساس سردرگمی و بیگانگی با شهر ایجاد میشود"(همان: 1) "نصب المان در مکانی مناسب میتواند بــه عنوان عنصری در زیبایی شهر یا خلق معنایی خاص برای شهروندان موفق باشد. بنابراین زمانی که صحبت از به کارگیری یک تندیس برای هویت دادن به یک فضا به میان میآید، باید به مکان مناسب بــرای آن توجه کرد" (مزیناتی، .)17 :2912  

ج) نکتهی حائز اهمیت دیگری که در طراحی المان شهری باید مد نظر قرار گیرد، مقیاس آن میباشد. "مقیاس به منظور متناسب کردن عناصر در ابعاد انسانی حرکت میکند و سبب به وجود آمدن رفاه و آسایش در روابط فضایی با محیط میشود.  المانها با توجه به عمق میدانی که در آن قرار دارند، یعنی فاصلهای که افراد به طور معمول از کنارشان عبور کرده یا به آنها مینگرند، وسعت فضایی که پوشش میدهند و همچنین عملکرد و اهمیتی که از آنها انتظار میرود دارای ابعاد، ارتفاع و استانداردهای منحصر به فرد میباشند تا علاوه بر اینکه در منطقه مورد نظر کامالً جلوه مینمایند افراد از نگاه کردن به آنها احساس آرامش و حظ بصری داشته باشند. در واقع المانها باید به محیط مقیاس انسانی بدهند. 2- -2 –

  1. انواع المان شهری

المانها را بر اساس کارکرد و مفهومی که در بر دارند، میتوان در سه گروه المانهای نمایشی، بیانی و عملکردی طبقه بندی نمود.

  1. المان نمایشی

 المانهای نمایشی همانگونه که از نامشان پیداست، صرفاً جنبهی نمایشی، هنری و زیبایی دارند. آنها معموالً مفهوم خاصی را بیان نکرده و هدف و رسالتی برای القاء مطلبی به بیننده و یا انتقال پیامی به وی را ندارند. ترکیباتی هستند انتزاعی از برخورد احجام، اجزاء سازه ای و صفحات (به نوعی بازی با خط و حجم و صفحه با توجه به ویژگیهای هندسی و روابط درونی آنها)که تنها به لحاظ ویژگیهای زیبایی شناسانه و تعادل بصری و هنری میتوانند با گروهی خاص از افراد ارتباط برقرار کنند. این خاص بودن مخاطب از ویژگیهای منحصر به فرد المانهای نمایشی میباشد و به همین دلیل، در هر مخاطبی احساس تعلق و تأمل بوجود نیاورده و بیشتر با افرادی که تعادلها و نظامهای هندسی را میشناسند و در مورد سبکهای هنری و هنر مفهومی و انتزاعی مطالعه دارند ارتباط برقرار مینمایند. به همین دلیل اینگونه المانها در سطح شهرها کمتر دیده میشوند و مکان استقرار آنها نیز طبعاً گالریها و نمایشگاههای آثار هنری و به طور کلی مکانهایی میباشد که مخاطبین خاص خود را دارد.

  1. المان بیانی

هدف طراح از خلق المان بیانی یا مفهومی، بیان مطلبی خاص میباشد. به عبارت دیگر قطعاً مفهومی در پس آن نهفته است و طراح المان، رسالتی را در انتقال پیامی خاص دنبال میکند که میتواند ثبت واقعهای خاص در مکان مورد نظر باشد و یا مفهومی را با توجه به نام و ویژگیهای منطقه به بیننده القا نماید. ویژگی بسیار مهم المانهای بیانی، در عام گرایی آنها است یعنی باید قابلیت ارتباط با مخاطب عام و عادی که از هنر سررشتهی چندانی ندارد را داشته باشد. لذا دقت نظر طراح در خوانایی و شیوایی بیان مطلب در عین انتزاعی بودن فرمها و استفاده از آرایه های معمارانه، از اهمیت واالیی برخوردار است . برای برقراری ارتباط بیشتر با مخاطبین، مکان قرار گیری این نوع المانها در سطح شهر و فضاهای عمومی است. ویژگی مشترک این نوع از المان و المانهای نمایشی، تنها در به کار گیری نظامی مشترک، برگرفته از هندسه، آرایه ها، اشکال و احجام هندسی و تلفیق و ترکیب آنها به شکلی زیبا و نظاممند است. حال آنکه در المان بیانی، به این ترکیبات تعادلی و بصری، عنصر مفهوم و بیان موضوع نیز اضافه میگردد اما کامالً انتزاعی، غیر مستقیم و در لفافه

  1. المان عملکردی

این نوع از المان تا حدی از تعاریف فوق فاصله میگیرد چرا که عنصر عملکرد محدودیت هایی به لحاظ قوانین فرمی ایجاد خواهد نمود و در این مرحله خلق فضا با استفاده از همان آرایه ها و عناصر بصری را خواهیم داشت لذا به کارگیری اصول و قوانین زیستی انسان و استانداردهای طراحی در آنها الزامی است. طراحی چنین المانهایی، نیاز به تحقیقات بیشتر و همچنین یک برنامهی فیزیکی مدون دارد. به عبارت دیگر طراح ملزم به دانستن یک سری از نیازهای خاص انسان در ارتباط با ثابتها و استانداردهای بدنی جهت استفاده ی بهینه از المان مورد طراحی میباشد. از ویژگیهای اینگونه از المان، وجود تعداد زیادی از آنها در سطح شهر میباشد چرا که عنصر عملکرد ایجاب میکند در هر مکانی که نیاز است، نمونه ای از آن وجود داشته باشد. محصوالتی نظیر ایستگاههای اتوبوس، مترو، کیوسکهای تلفن، دکههای روزنامه فروشی، سردرها، مکانهای خدمات و اطالع رسانی و همچنین انواع چراغها و تأسیسات خاص شهری را - در صورتی که دارای طراحی منحصر به فرد و شاخص و نظام هندسی مطلوب و اصول هنری باشند- میتوان در این گروه جای داد. تعدد المانهای عملکردی در سطح شهرها و پوشش سطح وسیعی از مخاطبین، نشان از اهمیت و موقعیت خاص این نوع از المان دارد. الزم به ذکر است که المانها میتوانند به صورت تلفیقی از دو و یا حتی هر سه نوع از المانهای نام برده شده باشند.

  1. بررسی کلی محصولات موجود

 از آن جایی که موضوع مورد مطالعه در این تحقیق، طراحی المان شهری برای ایام نوروز میباشد، لذا در ادامه به نمونه هایی از آثار داخلی اجرا شده با این مضمون اشاره خواهد شد. جهت سهولت در بررسی، نمونه ها بر اساس شیوه ی طراحی، کارکرد، استفاده از نمادها، بهره گیری از سایر المانهای شهری و عملکردشان در گروههای زیر طبقه بندی شدند.

الف) این گروه شامل المانهایی است که در طراحی و یا نصب آنها از سایر المانهای شهری نظیر کیوسکها، پلهای عابر پیاده یا رو گذر، بهره گرفته شده است.

ب) المانهای این گروه، از مجموعهای از تصاویر تشکیل شده اند که معمولا با هدف روایت داستان یا مضمونی خاص کنار یکدیگر قرار گرفته اند.

ج) این گروه، المانهایی با فرم و مضامین انتزاعی را شامل میشود.

د) این دسته از المانهای نوروزی، سعی بر آن دارند تا یادآور خاطرات خوب و به یاد ماندنی گذشته باشند.

ه) در طراحی این گروه از المانها، از سمبل ها و نمادهای نوروزی نظیر اجزاء سفره ی هفت سین، حاجی فیروز و عمو نوروز بهره گرفته شده.

  1. معرفی نمونه های منتخب اجرا شده

از میان المانهای نوروزی که در قالب گروه بندیهایی به آنها اشاره شد، نمونه های زیر بر اساس ویژگیهای متمایزی نظیر نو و خالقانه بودن، ارزش افزوده، زیبایی، قابلیت انتقال مفهوم و ... برای تحقیق و بررسی در فصول آینده انتخاب گشته است. همچنین انتخاب المانها به گونهای است که از بین هر یک از گروه بندیها حداقل یک نمونه در میان المانهای منتخب وجود داشته باشد.

 

لینک دانلود

 

 

دفتر: اصفهان - خیابان ولی عصر - روبروی مخابرات ولی عصر - مجتمع اداری ولی عصر - طبقه دوم - واحد 202
کارخانه : اصفهان - نجف آباد - کمربندی جنوب - روبروی ترمینال مسافربری جنوب - کوچه علمدار
03132262341 - 03132265788
03131313607-9 _ 03131313610
09132333607 - 09134214461
نظر شما در مورد محصولات ما ؟
1 : عالی (510 رای)
50 % 
2 : خوب (209 رای)
21 % 
3 : متوسط (162 رای)
16 % 
4 : بد (132 رای)
13 % 


© حقوق کپی برداری برای ‮ MTM ام تی ام محفوظ می باشد . طراحی و برنامه نویسی توسط طراحی و توسعه وب سایت صبا